Pokazywanie postów oznaczonych etykietą #czytanietowyzwanie. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą #czytanietowyzwanie. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 26 października 2015

महात्मा czyli o pewnym człowieku wielkim duchem... | LeMatki 3/52

Jeśli uważnie przyjrzysz się któremuś z moich portretów, zobaczysz, że jestem chudzielcem ubranym w coś przypominającego białe prześcieradło. - Tak zaczyna się książka z serii "Nazywam się..." Jeśli nadal nie wiecie, o kogo chodzi, przytoczę jeszcze jeden fragment z pierwszej strony:
Kiedyś pewien bardzo znany pisarz pochodzący z mojego kraju, Indii, nazwał mnie Mahatma, co w moim języku oznacza Wielki Duchem. 
 Teraz już wiadomo, że chodzi o Mahatmę Gandhiego. 



 Seria "Nazywam się..." to biografie wybitnych postaci ze świata nauki, polityki, sztuki czy religii. LeMatka wybrała biografię Mahatmy, by ta jako pierwsza z serii znalazła się w biblioteczce Dziedzica.
Napisana w pierwszej osobie, lekkim językiem, bogato i apetycznie ilustrowana. O ważnym człowieku i jego ważnym życiu. Udało się ukazać tu jego wielkość, ale bez zbędnego patosu.





Na 64 stronach opisane został najważniejsze fakty z życia Gandhiego. Korzystając z okazji, LeMatka pozwoli sobie teraz w dużym skrócie opisać, kim był i cóż takiego uczynił Mohandas Karamchand Ghandi, zwany Mahatmą.

Urodził się 2 października 1869 roku w Porbandarze. Gdy miał zaledwie 13 lat ożenił się z Kasturbai Makharji. Tak uzgodniły rodziny Młodej Pary. Z tego małżeństwa miał czterech synów. Różnie Gandhiemu szło w szkole, ale w końcu, gdy miał 19 lat, dostał się na University College w Londynie, gdzie miał studiować nauki prawnicze. Przysiągł matce, że będzie przestrzegał wpojonych mu zasad, m. in. nie będzie jadł mięsa. Mimo to, mięsa spróbował, ale później zdecydował, już świadomie i wyniku własnych przemyśleń, pozostać wegetarianinem. Wstąpił nawet do brytyjskiego Stowarzyszenia Wegetarian. W tym czasie zaczął też interesować się szeroko pojętą teologią, czytał o hinduizmie i innych religiach.
Został przyjęty w poczet brytyjskiej palestry. W 1891 roku wrócił do Indii. Ne zrobił jednak w ojczyźnie kariery jako adwokat. Wyjechał na rok do pracy do Południowej Afryki. Tam doświadczył upokorzenia ze strony władz, które traktowały z góry Hindusów. Jako "kolorowy" doświadczył rasizmu i niesprawiedliwości na własnej skórze. To miało ogromny wpływ na kształtowanie się jego charakteru i postawy. Mimo, że jego kontrakt dobiegał końca, Gandhi zdecydował się nie wracać do Indii i podjął walkę o prawa mniejszości w Afryce Południowej. Na chwilę tylko pojawił się w Indiach w 1896 roku, zabrał żonę i dzieci, i wrócił do Afryki. Tam kontynuował walkę o polepszenie sytuacji Hindusów. Tam też po raz pierwszy użył swej najlepszej broni. Był nią pokojowy protest. Kluczową zasadą było tu powstrzymanie się od jakiejkolwiek przemocy. Tę zasadę biernego oporu nazwał satyagraha, czyli "siła prawdy".



Walka o prawa Hindusów trwała siedem lat. W tym czasie Gandhi był wielokrotnie aresztowany. Ostatecznie, pod naciskiem opinii publicznej, południowoafrykański rząd podjął rozmowy i zawarł kompromis z Gandhim. 

W 1915 roku Gandhi wrócił do Indii i wkrótce i tam zaangażował się w sprawy polityczne. Walczył o poprawę jakości życia ubogich, gromadził wokół siebie coraz więcej zwolenników i stawał się znany w całych Indiach. Wtedy też zyskał swój słynny przydomek. Słowo zapisane w języku hindi, które widnieje w tytule tego posta oznacza właśnie Mahatma. Po pewnym czasie Gandhi objął przywództwo w Indyjskim Kongresie Narodowym.
Dzięki walce Mahatmy Gandhiego, jego niezłomnej i konsekwentnej postawie, a także charyzmie, jaka spowodowała, że poszły zanim miliony, a oczy świata skierowane były na Indie, doszło w tym państwie do negocjacji niepodległościowych. W ich wyniku 15 sierpnia 1947 roku został proklamowany akt niepodległości.
Mahatma zginął 30 stycznia 1948 roku z rąk hinduskiego fanatyka Naturama Godze. 


To tak w skrócie. Wracając do samej lektury, to dobrze, że powstają książki, w których dzieci mogą poczytać nie tylko o przygodach fikcyjnego bohatera, ale też dowiedzieć się czegoś o tych prawdziwych. 

Lara Torro, Mariona Cabassa, Nazywam się... Mahatma Gandhi, wyd. Media Rodzina 2008. 

Wpis powstał w ramach akcji: 

Więcej o akcji "Czytanie to Wyzwanie" dowiecie się tutaj

czwartek, 25 czerwca 2015

Kto to widział?! | LeMatki 2/52

     Dziedzic jest jeszcze słaboczytającym bobasem. Jak to bobas. Ale LeMatka i LeOjciec nie mogą się powstrzymać przed kupowaniem dlań książek. Bo przecież lada moment Dziedzic może zechcieć zrelaksować się przy dobrym kawałku szeroko pojętej literatury dziecięcej. Takim naprawdę dobrym kawałkiem jest książka "Kto to widział? Przewodnik dla dzieci po Łazienkach Królewskich". Napisana przez Izabelę Koczkodaj, zilustrowana przez Agatę Dudek i Małgorzatę Nowak  i dzieci, o czym zaraz wspomnę, a wydana przez Wydawnictwo Dwie Siostry we współpracy z Ośrodkiem Edukacji Muzealnej Muzeum Łazienki Królewskie. Kto to widział, żeby bazgrać, pisać, rysować po przewodniku!? Ależ po tym nie tylko wolno, ale nawet wypada!
 

  We wstępie można przeczytać, że to, jak będzie wyglądał przewodnik, zależy także od czytelnika. Rzeczywiście, jest tu olbrzymia przestrzeń, po której dziecko może puścić wolno bizony i rącze jelenie swej wyobraźni, wydeptywać nimi nowe szlaki i kreować przewodnikową rzeczywistość. Dziecko staje się współautorem. LeMatka uwielbia takie książki, które nie boją się cudzej inwencji, które zapraszają do bazgrolenia, uzupełniania, rysowania, ale nie podają gotowych recept. Takie książki niedokończone, gdzie czytelnik może snuć swoją własną opowieść. Hulaj, wyobraźnio!



Książka od a do z to po prostu majstersztyk. Ilustracje są tak apetyczne i komiczne, że nie wiem, czy mogłyby być bardziej. Jednak autorami nie są tylko pani Nowak i pani Dudek, ale też dzieci: pacjenci z Centrum Zdrowia Dziecka w Międzylesiu i dzieci z Przedszkola nr 411 Akademia Króla Stasia. Ich prace zostały pięknie wkomponowane w całość i wyglądają tyleż cudnie, co profesjonalnie. Wszyscy autorzy prac zostali wymienieni na str. 128.
  

Jest tu mapka Łazienek, przewodnik zaprasza więc do wspólnego wędrowania, a potrzebne materiały plastyczne czekają na miejscu w kasach. Wystarczy spytać o specjalny koszyczek, jak pisze Autorka. 
W Przewodniku można stworzyć własny zielnik, są też ćwiczenia buzi, czyli takie różne językowe wygibasy do poczytania na głos. Można napisać własne menu na obiady czwartkowe, zaprojektować własny pawilon, czy narysować peruki damom w sali balowej. I wiele wiele więcej! A na końcu książki jest gra domino do wycięcia.




     Dużo samozaparcia kosztuje LeMatkę i LeOjca, by poczekać aż Dziedzic podrośnie i sam pouzupełnia sobie książkę "Kto to widział?". Korci nas, żeby złapać za ołówki i dorysować chociaż jedną perukę, chociaż jednego ptaszka na drzewie. Ale ćwiczymy cierpliwość i czekamy na wspólną z Dziedzicem przygodę w Łazienkach Królewskich w towarzystwie tej wyjątkowej książki.

Izabela Koczkodaj, Kto to widział? Przewodnik dla dzieci po Łazienkach Królewskich, Wyd. Dwie Siostry i Ośrodek Edukacji Muzealnej Muzeum Łazienki Królewskie, Warszawa 2011. 
Ilustracje: Agata Dudek, Małgorzata Nowak, a także: Agnieszka Cebula, Jaś Czerwienno, Julia Stawicka, Dariusz Sroczyński, Marek Dylewski, Piotr Gwóźdź, Sylwia Krelska, Mateusz Jurczak, Kajetan Pałęcki, Kamil Magdziarz, Olgierd Macuga, Agata Tęcza, Mikołaj Niedbalski, Szymon Kujawski, Ola Tobolska, Malwina Grabowska, Stanisław Brasse, Eliza Zalewska, Natalia Wasilewska, Jakub Ostasz, Adam Stelmaszewski, Magdalena Pierzchała, Stanisław Pudło, Tomasz Jurczak, Karolina Zduńczyk, Olgierd Luboiński, Jakub Trykacz.

Wpis powstał w ramach akcji:

LeMatki tygodnie są nieco dłuższe, niż takie kalendarzowe, ale tym razem postaram się, by następna książka została opisana już za tydzień;)

 Więcej o akcji można przeczytać pod tym oto linkiem.


czwartek, 7 maja 2015

O niesfornym Heniu, co odpowiadał nie na temat... | LeMatki nr 1/52

     Razu pewnego, a dokładnie w Wigilię roku 2014, nasze Jaśnie Niemowlę, będące wtedy jeszcze w macicy LeMatki, otrzymało pod choinkę prezent. Był to prezent zacny bardzo, nabyty przez LeMatkę i LeOjca drogą kupna, bo się po prostu nie mogli powstrzymać. Ujrzeli, a nawet dokładnie się zapoznali przed zakupem, i pokochali, zaśmiewając się przy tym gromko. Zapakowali w ozdobny papier, napisali, że dla Dziedzica. W Wigilię LeMatka, Dziedzica chcąc wyręczyć (bo nie bardzo miał jak sam rozpakować), jęła rwać papier ozdobny. A tam...

KUPA SIKU 
     
Spokojnie. To tytuł książki.

 No wiecie Państwo? Żeby książkę taką... I to dla dzieci... Co za czasy!

Ależ "Kupa siku" to bardzo klawa pozycja literacka! I to zarówno pod względem treści jak i ilustracji. Autorką jest Stephanie Blake, Amerykanka w Paryżu, pisząca po francusku, lat 47.  "Kupa siku" to pierwsza z serii jej kolorowych książek o Heniu. 


Henio jest białym króliczkiem o różowych rumieńcach. Bardzo uroczo i słodko, jak na króliczka przystało. Szkopuł jest jednak taki, że Henio (w wieku bliżej nie określonym, ale zdecydowanie jest to jeszcze maluch) przechodzi fazę powtarzania w kółko dwóch słów: "Kupa siku". Ot, taka heniowa mantra. Nieważne, o co zapyta go mama, tata, czy siostra. Henio zawsze odpowie "kupa siku". Czemu akurat te dwa słowa, takie niezbyt higieniczne, nieapetyczne i ogólnie niesalonowe? To już wie tylko Henio. Jakaś taka w nim przekora, żeby mówić to, co niezbyt wypada mówić. Pewnego razu nasz niesforny bohater spotkał wilka, który grzecznie spytał, czy może go zjeść.
    

A że otrzymał niewiele mu mówiącą odpowiedź, zjadł króliczka Henia. Powiało grozą, ale nie taki znowu straszny wilk, jak go już nieraz w bajkach oczerniono. Wprawdzie Henia dobrowolnie nie zwrócił, ale zaniemógł. Zapadł na niestrawność. Po prostu nasz mały bohater zaszkodził wilkowi. Zawezwano doktora, któym okazał się być ojciec Henia. Widocznie była to mała lokalna społeczność, bo zbieg okoliczności naprawdę jak na bajkę przystało. Ojciec-doktor bezpardonowo, bo przez przełyk wilka, wyciągnął swego syneczka z powrotem. Wilk odetchnął z ulgą. Henio natomiast przestał mówić "kupa siku".

Jaki z tego morał?

 Żaden. 
Nie jest to bowiem koniec bajki. Przekorna niesforność króliczka Henia wzięła górę. Jaki więc był finał? Myślałam najpierw, że streszczę tę uroczą bajeczkę od początku do końca. Ale nie zrobię tego. Przeczytajcie sobie Państwo sami. Nie chcę nikomu odbierać tego przyjemnego uczucia, jakiego razem z LeOjcem doświadczyliśmy. Uśmialiśmy się, że hej. Morału nie znaleźliśmy. Co nie oznacza, że książka pozbawiona jest sensu. Więcej nawet, płynie z niej wbrew pozorom, pożyteczna nauka! 
     Pozwólcie Państwo, że w paru punktach przedstawię, jaka to nauka i jakie prawdy płyną z książki "Kupa siku" i jakież to różnorodne ma ona zalety:
  • Cała rodzina króliczka Henia odznacza się ogromną cierpliwością i nie próbuje wyperswadować Heniowi głupiutkiego nawyku przemocą, szantażem czy metodą kar i nagród. Zdaje się, że godzą się, by Henio doświadczył po prostu konsekwencji swojego zachowania i wyciągnął wnioski. W pełnej wolności. Rodzicielstwo bliskości i porozumienie bez przemocy pełną gębą.
  • Henio szybko doświadcza owych konsekwencji. Wilk go zjada. Jest przyczyna i jest skutek. Henio będzie odtąd mądrzejszy o tę jedną naukę. To znaczy powinien być... mógłby... no niestety, nie będzie.
  • Książka uczy, jak ważna jest skuteczna komunikacja. Proste: nie zrozumieją cię, to cię zjedzą. Komunikacja i jeszcze raz komunikacja. Dorośli powinni też to przeczytać.
  • Postać wilka jako negatywnego bohatera najpierw wywołała mój wewnętrzny protest. Oto znowu to piękne, dostojne zwierzę pokazywane jest dzieciom jako "ten zły". Ale przypominając sobie, jaki fatalny PR zrobili wilkowi autorzy Czerwonego Kapturka czy Trzech Świnek, doceniłam fakt, że pani Stephanie Blake oddemonizowała nieco pięknego canis lupus. Wilk nie czai się niecnie na króliczka, nie niszczy mu domku, nie podszywa się pod schorowanego członka rodziny. Nie ukrywając swojej tożsamości ani zamiarów, po prostu uczciwie zadaje Heniowi pytanie. Głęboko wierzę, że gdyby otrzymał odpowiedź odmowną, zadowoliłby się zupką w proszku albo miską sałaty. Poza tym, ów Wilk to nie jakiś żyjący z dnia nadzień renegat, socjopata, nie płacący podatków i ukrywający się w swojej zarastającej kurzem samotni. Wilk, który zjada Henia, to żonaty, ustatkowany jegomość, mający dom i korzystający z opieki medycznej. Lekarza wzywa telefonicznie, więc i zdobycze techniki nie są mu obce. A skoro udaje mu się połączyć z placówką medyczną, znaczy, że regularnie opłaca rachunki. Jest przyzwoicie odziany, nie biega po lesie bez gaci. Można więc uznać, że epizod z tak przedmiotowym potraktowaniem Henia jest raczej jakąś chwilową słabością, a nie ciemną atawistyczną stroną wilka, która stale bierze w nim górę. Jest to krok milowy ku zerwaniu ze stereotypem złego wilka. I to jest zdecydowanie zaletą tej książki. LeMatka się cieszy i jest pełna nadziei.
  • Promocja roślin jako jedzenia odpowiedniego dla małego króliczka i dziecka w ogóle. Henio dostaje bowiem na śniadanie miskę szpinaku. Akcent prowegetariański, poniekąd, choć bardzo subtelny. LeMatka pieje z zachwytu.
  • Ilustracje! Po prostu cudnie nieidealne. Takie słodko-przaśne. 
  • Zaletą jest też to, że na "Kupa siku" się nie kończy. Jest to pierwsza książka w serii o Heniu i niech ich będzie jak najwięcej.
  • Ta książka jest komiczna. My, rodzice Dziedzica, śmiejemy się, ilekroć ją czytamy. Nie mamy pojęcia, co to będzie, gdy przeczyta ją kiedyś Dziedzic. Więcej nawet: obawiamy się, że zamiast wynieść z niej jakąś naukę, zacznie naśladować przekornego króliczka i nijak nie będziemy mogli się z naszym Potomkiem dogadać. Strach jest. Ale ubaw jeszcze większy. 

LeMatka poleca książkę "Kupa siku" jako smakowitą ucztę dla każdego, niezależnie od wieku. Poprawa humoru gwarantowana. A że morału nieco brak, puenta niejasna, Henio niereformowalnym być się zdaje... No i co? Czy każda książka adresowana do dzieci musi być umoralniającą powiastką i przestrogą dla dziateczków? Nie musi. Czasem fajnie jest się po prostu pośmiać.

Stephanie Blake "Kupa siku", wyd. Dwie Siostry, Warszawa 2014.

Wpis w ramach bardzo klawej akcji:



Szczegóły akcji o tutaj, tutaj!

p.s. Ja, LeMatka, oświadczam, że jestem w trakcie pisania tekstu o krzywdzącym stereotypie wilka w bajkach. Wilk zdecydowanie nie zasłużył na taką reklamę.

p.s. 2. Niedługo na blogu nr 2 z 52 w ramach akcji blogowej. A co to będzie za książka? Dowiecie sięMili Państwo już za tydzień.

p.s. 3. Będzie też o umoralniających powiastkach pełnych groźnych przestróg. Takich starych powiastkach. Będzie groźnie. I umoralniająco, rzecz jasna.

Tymczasem, niech Wam bzy pachną pod oknami!